Provinciale eindrondes voor promotie (stijgen) en degradatie (dalen), Luxemburg, seizoen 2024/2025

Het overzicht van promotie-/degradatiewedstrijden wordt handmatig bijgehouden op basis van het door de RBFA, Voetbal Vlaanderen of de FFA vastgestelde schema. Het komt voor dat er een fout in het overzicht sluipt, dus controleer altijd de officiële publicaties.

Foutje gevonden? Laat het ons weten!

Aan het einde van een seizoen amateurvoetbal in België is de eindstand van een reeks niet altijd het laatste woord. In de meeste provinciale en interprovinciale afdelingen wordt een deel van de promoties via een eindronde beslist, een bijkomende mini-competitie na de reguliere competitie. Dit systeem bestaat al decennia en is in de regelgeving van de RBFA (of KBVB), Voetbal Vlaanderen en de FFA (voorheen ACFF) tot in detail vastgelegd.

Waarom dit systeem bestaat

De eindronde dient in essentie om het aantal stijgers en dalers af te stemmen op het aantal beschikbare plaatsen in de hogere reeks, zonder dat een reguliere competitie daarvoor moet worden herzien. Doordat clubs die een periode winnen toch nog hun kans krijgen, ook als ze niet bovenaan de eindstand staan, blijft de spanning over een groter deel van het seizoen behouden. Het brengt wel een extra laag complexiteit met zich mee: wie waar wel of niet aan mag deelnemen, hangt af van een opeenstapeling van regels over periodekampioenschappen, rechtstreekse degradatie, en bij A- en B-ploegen van eenzelfde club zelfs van de vraag of de A-ploeg al dan niet zal promoveren. Het reglement voorziet voor vrijwel elk scenario een uitwerking, tot en met de volgorde waarin extra stijgers worden aangeduid als er meer plaatsen vrijkomen dan voorzien.

Het basisprincipe: periodekampioenen

De reguliere competitie wordt in twee of drie periodes opgedeeld (bijvoorbeeld drie reeksen van tien wedstrijden bij zestien clubs). Na elke periode wordt een afzonderlijk klassement opgemaakt, en de club die binnen die periode het meeste punten haalt, wordt periodekampioen. Dat recht op deelname aan een eindronde valt weg als de periodekampioen ook de algemene (eind)kampioen is; in dat geval schuift de volgende ploeg in de eindrangschikking door.

Concreet betekent dit dat in een reeks van de tweede, derde of vierde provinciale afdeling doorgaans vier ploegen aan de promotie-eindronde deelnemen: de drie periodekampioenen en de nummer twee van de eindrangschikking. Een ploeg die rechtstreeks degradeert of de degradatie-eindronde moet spelen, mag niet meedoen aan de promotie-eindronde, ook al heeft ze een periode gewonnen.

Hoe de wedstrijden verlopen

De wedstrijden verlopen doorgaans via rechtstreekse uitschakeling: bij gelijke stand na 90 minuten volgen verlengingen en eventueel strafschoppen. Het voorbeeld van provincie Antwerpen in seizoen 2025-2026 toont de opzet: in vierde provinciale beginnen 28 ploegen (zeven reeksen × vier deelnemers) aan vier speeldagen, waarna drie winnaars naar derde provinciale promoveren. In derde provinciale starten twaalf ploegen, in tweede provinciale acht. Als er nog extra plaatsen vrijkomen dan voorzien, wordt op basis van een vast bepaald klassement (punten, doelsaldo, doelpunten, plaats in de reguliere competitie, eventueel loting) aangeduid wie als volgende in aanmerking komt.

Degradatie kent een gelijkaardige logica in omgekeerde richting: naast de rechtstreekse dalers wordt soms een driehoekstornooi gespeeld tussen ploegen die op een bepaalde plaats zijn geëindigd, om de laatste daler aan te wijzen.

Eén niveau hoger: de interprovinciale eindronde

Boven de provinciale eindrondes bestaan de Interprovinciale Eindronde Voetbal Vlaanderen (IEVV). Deze brengt de periodekampioenen van eerste provinciale uit de vijf Vlaamse provincies samen, aangevuld met een zestiende ploeg uit één provincie volgens een beurtrol in alfabetische volgorde. In het seizoen 2025-2026 was dat de provincie Antwerpen. De zestien ploegen worden in acht wedstrijden tegen elkaar uitgeloot, gevolgd door kwartfinale, halve finale en finale; de winnaars stromen door naar derde afdeling VV. Bij de FFA bestaat een vergelijkbaar systeem, georganiseerd volgens dezelfde basisprincipes maar met een eigen aantal deelnemers.

Het interprovinciale niveau bestaat sinds het seizoen 1993-1994, oorspronkelijk als manier om extra stijgers naar Promotie (toen vierde klasse) aan te wijzen toen de competitiestructuur werd uitgebreid. Het format is sindsdien meermaals aangepast, onder andere na de grote hervorming van 2016, die het Belgische voetbal opdeelde in profvoetbal en amateurvoetbal en de eindrondes per taalvleugel (Voetbal Vlaanderen versus FFA) liet organiseren in plaats van op nationaal niveau.

Ook op nationaal niveau

Het principe van de eindronde is niet beperkt tot de provinciale niveaus. Het federale reglement (Boek B, Titel 7) somt zeven soorten eindrondes op: een eindronde voor eerste nationale, eindrondes voor stijgen en dalen in tweede en derde nationale (zowel voor Voetbal Vlaanderen als FFA), de interprovinciale eindrondes en de provinciale eindrondes. Daarnaast bestaat er nog een afzonderlijke mini-competitie, de "play-offs", die de stijger van eerste nationale naar 1B in het profvoetbal aanwijst.